ರಾಜ್ಯದ ‘ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ತಡೆ ಮಸೂದೆ’ಗೆ ಕೇಂದ್ರದ ಬ್ರೇಕ್ : ದೇಶದ ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಹತ್ವದ ಮಸೂದೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸೌಹಾರ್ದತೆ ಕೆಡಿಸುವ, ಕೋಮು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಕೆರಳಿಸುವ ‘ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ’ (Hate Speech) ಮತ್ತು ‘ದ್ವೇಷಾಪರಾಧ’ಗಳು (Hate Crimes) ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಶಾಶ್ವತ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ನೇತೃತ್ವದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರ “ಕರ್ನಾಟಕ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷಾಪರಾಧಗಳ (ಪ್ರತಿಬಂಧಕ) ಮಸೂದೆ”ಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿ, ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಕಾನೂನು ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಈ ವಿಧೇಯಕಕ್ಕೆ ಸದ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜಭವನ (ರಾಜ್ಯಪಾಲರು) ತಡೆಯೊಡ್ಡಿವೆ.
ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಅಂಗಳದಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ತಲುಪಿರುವ ಈ ಮಸೂದೆಯ ಸುತ್ತ ಈಗ ದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳು ಆರಂಭವಾಗಿವೆ. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಈ ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ? ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಇದನ್ನು ತಡೆ ಹಿಡಿಯಲು ಕಾರಣವೇನು? ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರ ಮೇಲೆ, ಪತ್ರಕರ್ತರ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಬಳಕೆದಾರರ ಮೇಲೆ ಇದು ಎಂತಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಸುದೀರ್ಘ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಇಂಚಿಂಚಾಗಿ ತಿಳಿಯೋಣ.
ಭಾಗ 1: ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣಕ್ಕೆ ಯಾವ ಕಾನೂನಿದೆ?
ವಿಷಯದ ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವ ಮುನ್ನ, ಸದ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಹತ್ತಿಕ್ಕಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಸದ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ‘ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ’ ಎಂದರೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಾನೂನು ಇಲ್ಲ. ಈ ಹಿಂದೆ ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆ (IPC) ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ (BNS) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸೆಕ್ಷನ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
BNS ಸೆಕ್ಷನ್ 196 (ಹಳೆಯ ಐಪಿಸಿ 153A): ಧರ್ಮ, ಜನಾಂಗ, ಭಾಷೆ ಅಥವಾ ಹುಟ್ಟಿದ ಸ್ಥಳದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ ವೈಷಮ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
BNS ಸೆಕ್ಷನ್ 299 (ಹಳೆಯ ಐಪಿಸಿ 295A): ಯಾವುದೇ ವರ್ಗದ ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವ ಮೂಲಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಕೆರಳಿಸುವ ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ಕೃತ್ಯಗಳು.
BNS ಸೆಕ್ಷನ್ 353 (ಹಳೆಯ ಐಪಿಸಿ 505): ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕಿಡಿಗೇಡಿತನ ಉಂಟುಮಾಡುವ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಹರಡುವ ವದಂತಿಗಳು ಅಥವಾ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವುದು.
ಆದರೆ, ಈ ನಿಯಮಗಳು ಹಳೆಯ ಕಾಲದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಇಂದಿನ ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI), ಡೀಪ್ಫೇಕ್ ಮತ್ತು ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಯುಗಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೊರೆ ಹೋಗಿತ್ತು.
ಭಾಗ 2: ಕರ್ನಾಟಕ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಮಸೂದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿರುವ ಈ ಮಸೂದೆಯು ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.
1. ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ಈ ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯಾರಾದರೂ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಂಘಟನೆಯು:
ಧರ್ಮ (Religion)
ಜನಾಂಗ (Race)
ಜಾತಿ (Caste)
ಸಮುದಾಯ (Community)
ಲಿಂಗ/ಲೈಂಗಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ (Gender/Sexual Orientation)
ಹುಟ್ಟಿದ ಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ಭಾಷೆ (Place of Birth or Language)
ವಿಕಲಚೇತನತೆ (Disability)
ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಮೂಹದ ವಿರುದ್ಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಹಗೆತನ, ಭಯ, ದ್ವೇಷ, ತಾರತಮ್ಯ ಅಥವಾ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವಂತೆ ಮಾತನಾಡಿದರೆ, ಬರೆದರೆ, ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಅಥವಾ ವಿಡಿಯೋ ಹಂಚಿಕೊಂಡರೆ ಅದನ್ನು ‘ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
2. ದ್ವೇಷಾಪರಾಧಗಳ (Hate Crimes) ಸೇರ್ಪಡೆ
ಕೇವಲ ಭಾಷಣ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಮೇಲಿನ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಯಾರ ಮೇಲಾದರೂ ದೈಹಿಕ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆಸುವುದು, ಅವರ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದು, ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಹಾಕುವುದು ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುವುದನ್ನು ‘ದ್ವೇಷಾಪರಾಧ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಕಠಿಣ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಇದರಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭಾಗ 3: ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಕಾಯ್ದಿಟ್ಟಿರುವ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ದಂಡ
ಈ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಚರ್ಚಾಸ್ಪದವಾಗಿಸಿರುವುದು ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಮಾಣಗಳು. ಸದ್ಯದ ಬಿಎನ್ಎಸ್ ಕಾಯ್ದೆಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಪರಾಧದ ಸ್ವರೂಪ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಪರಾಧ ಎಸಗಿದರೆ ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಅಥವಾ ಪದೇ ಪದೇ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ (Hate Speech) 1 ರಿಂದ 7 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಕಠಿಣ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ₹50,000 ವರೆಗೆ ದಂಡ. 2 ರಿಂದ 10 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದಾದ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ₹1 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ದಂಡ.
ದ್ವೇಷಾಪರಾಧ (Hate Crimes – ಹಲ್ಲೆ/ಹಾನಿ) ಕನಿಷ್ಠ 3 ವರ್ಷದಿಂದ ಗರಿಷ್ಠ 7 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಭಾರೀ ದಂಡ. ಗರಿಷ್ಠ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಯವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದಾದ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು.
ಜಾಮಿನು ರಹಿತ ಅಪರಾಧ : ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ದಾಖಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ‘ಜಾಮಿನು ರಹಿತ’ ಮತ್ತು ‘ಕಾಗ್ನಿಸಬಲ್’ (ಪೊಲೀಸರು ವಾರೆಂಟ್ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ಬಂಧಿಸಬಹುದಾದ) ಅಪರಾಧಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಒಮ್ಮೆ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಕೇಸ್ ದಾಖಲಾದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಬೇಲ್ ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ.
ಭಾಗ 4: ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರ
ಈ ಮಸೂದೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ವಿವಾದಕ್ಕೊಳಗಾಗಿರುವ ಭಾಗವೆಂದರೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ.
ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರಿಯ ನೇಮಕ: ಮಸೂದೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಒಬ್ಬ ನೋಡಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು (Nodal Officer) ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಕಂಟೆಂಟ್ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಆದೇಶ : ಫೇಸ್ಬುಕ್, ಎಕ್ಸ್ (ಟ್ವಿಟರ್), ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಅಥವಾ ವಾಟ್ಸಾಪ್ಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ದ್ವೇಷಪೂರಿತ ಸಂದೇಶ, ವಿಡಿಯೋ ಅಥವಾ ಪೋಸ್ಟ್ ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಲು ಈ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರವಿರುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ನೋಟಿಸ್: ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಾಲಿಸದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ದ್ವೇಷದ ಕಂಟೆಂಟ್ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ವಿಳಂಬ ಮಾಡಿದರೆ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳ ವಿರುದ್ಧವೂ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಭಾಗ 5: ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಸಂತ್ರಸ್ತರ ರಕ್ಷಣೆ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೆಲವು ಸಂಘಟನೆಗಳು, ಐಟಿ ಸೆಲ್ಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಯೋಜಿತ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ವಾದ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ‘ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ’ಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಂಘಟನೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಕ್ರಮ: ಯಾವುದಾದರೂ ನೋಂದಾಯಿತ ಅಥವಾ ಅನೋಂದಾಯಿತ ಸಂಘಟನೆಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅದರ ಅಧಿಕೃತ ಪೇಜ್ಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷದ ಪ್ರಚಾರ ನಡೆದರೆ, ಕೇವಲ ಭಾಷಣಕಾರನನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಮತ್ತು ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಆರೋಪಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ: ದ್ವೇಷದ ಭಾಷಣಗಳು ಅಥವಾ ಅಪರಾಧಗಳಿಂದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರ ನಡೆದು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಆಸ್ತಿ ನಷ್ಟ ಅಥವಾ ದೈಹಿಕ ಹಾನಿಯಾದರೆ, ಅವರಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೂಕ್ತ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ನೆರವು ಒದಗಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಇದರಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಭಾಗ 6: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಮಸೂದೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಏಕೆ?
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಇಷ್ಟೊಂದು ಕಠಿಣ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದರೂ, ಅದು ಕಾನೂನಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಏಕೆ ಒಪ್ಪುತ್ತಿಲ್ಲ? ಇದರ ಹಿಂದೆ ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯವಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಕಾರಣಗಳಿವೆಯೇ? ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜಭವನದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
1. ಸಂವಿಧಾನದ ಏಳನೇ ಅನುಸೂಚಿ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿ , ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ ಎಂದು ಮೂರಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರದ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ: ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ, ಮತ್ತು ಟೆಲಿಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ ವಿಷಯಗಳು ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತವೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಡೇಟಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಕಂಟೆಂಟ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಲು ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಾನೂನು ರೂಪಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಾದ.
2. ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹರಣ
ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 19(1)(a) ಪ್ರತಿ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ವಿರೋಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣ: ಈ ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ‘ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ’ಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುವ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ತುಂಬಾ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರದ ಕಾನೂನು ಸಚಿವಾಲಯದ ಮೂಲಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿವೆ. ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ನಾಯಕರನ್ನು, ಪತ್ರಕರ್ತರನ್ನು ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಕಾನೂನನ್ನು ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
3. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷ
ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಈಗಾಗಲೇ ಹೊಸದಾಗಿ ‘ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ (BNS)’ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ದ್ವೇಷ ಹರಡುವವರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವೊಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಠಿಣವಾದ ಶಿಕ್ಷೆ (10 ವರ್ಷ ಜೈಲು) ವಿಧಿಸುವ ಕಾನೂನು ತಂದರೆ, ಅದು ಕೇಂದ್ರದ ಕಾನೂನಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 254ರ ಪ್ರಕಾರ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನುಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷ ಉಂಟಾದರೆ ಕೇಂದ್ರದ ಕಾನೂನೇ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾಗ 7: ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವರ್ಸಸ್ ಬಿಜೆಪಿ ಯುದ್ಧ
ಈ ಮಸೂದೆಯು ಕೇವಲ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ರಾಜಕೀಯ ಧ್ರುವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಆಡಳಿತರೂಢ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಾದ: “ಕರ್ನಾಟಕವು ಸರ್ವ ಜನಾಂಗದ ಶಾಂತಿಯ ತೋಟ. ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಶಕ್ತಿಗಳು ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಬಳಸಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ದ್ವೇಷ ಬಿತ್ತುತ್ತಿವೆ, ನಕಲಿ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು (Fake News) ಹರಡುತ್ತಿವೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸೌಹಾರ್ದತೆ ಉಳಿಸಲು ಈ ಕಠಿಣ ಕಾನೂನು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ರಾಜಕೀಯ ದ್ವೇಷದಿಂದಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಜನಹಿತ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡುತ್ತಿದೆ“ ಎಂದು ಸಿಎಂ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಮತ್ತು ಸಚಿವರು ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷ ಬಿಜೆಪಿಯ ತಿರುಗೇಟು: “ಇದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರದ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರದ ವೈಫಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಜೈಲಿಗೆ ಅಟ್ಟಲು ಈ ಕರಾಳ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಸಿಯುವ ಈ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ತಡೆದಿದೆ” ಎಂದು ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಗ 8: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ಹಿಂದೆ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳಿದೆ?
ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ದೇಶದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈಗಾಗಲೇ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲು : 2023ರ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, “ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮದ ವ್ಯಕ್ತಿ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರೂ, ಯಾರಾದರೂ ದೂರು ನೀಡಲಿ ಅಥವಾ ನೀಡದಿರಲಿ, ಪೊಲೀಸರು ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಎಫ್ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಬೇಕು. ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ ಮಾಡಿದರೆ ಅದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದು” ಎಂದು ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ.
ಅಮಿಶ್ ದೇವಗನ್ ವರ್ಸಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕೇಸ್: ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಕೋರ್ಟ್, ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತ್ತು. “ಯಾವುದೇ ಭಾಷಣವು ಸಮಾಜದ ಶಾಂತಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತಂದು, ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡುತ್ತದೆಯೋ ಅದು ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣವಾಗುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿತ್ತು.
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಈ ಆದೇಶಗಳನ್ನೇ ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಾವು ಕಾನೂನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
ಭಾಗ 9: ಮುಂದೆ ಏನಾಗಬಹುದು? ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಾದಿ ಯಾವುದು?
ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕಾರಗೊಂಡ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ನೇರವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಅವರು ಅದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರ್ನಾಟಕದ ಈ ಮಸೂದೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರದ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪರಿಶೀಲನೆ: ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಇಂತಹ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ (MHA) ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಕೆಲವು ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣಗಳನ್ನು (Clarifications) ಕೇಳಬಹುದು.
ತಿದ್ದುಪಡಿಗೆ ಸೂಚನೆ: ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣದಂತಹ ಕೇಂದ್ರದ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆ ಅಥವಾ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ವಾಪಸ್ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು.
ಕಾನೂನು ಸಮರ: ಒಂದು ವೇಳೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರೆ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ತಳ್ಳಿಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ.
ಸೌಹಾರ್ದತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನ ಅಗತ್ಯ
ಯಾವುದೇ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜದ ಶಾಂತಿ ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವೋ, ನಾಗರಿಕರ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವಿಷ ಬಿತ್ತುವವರ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ಒಮ್ಮತಾಭಿಪ್ರಾಯ ದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ, ಆ ಕಾನೂನುಗಳು ರಾಜಕೀಯ ದ್ವೇಷದ ಅಸ್ತ್ರವಾಗದಂತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕದಂತೆ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸುವುದು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ತಡೆ ಮಸೂದೆಯ ಸುತ್ತ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಕೇಂದ್ರ-ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಂಘರ್ಷವು ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕಾನೂನುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಬಹುದು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
ಈ ಮಾಹಿತಿ ಇಷ್ಟವಾದರೆ ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರೂಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ.