UPI Charges Big Update: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಯುಪಿಐ ಪಯಣ ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಜೀವನದಲ್ಲೂ ಯುಪಿಐ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಬೆಳಗಿನ ಹಾಲಿನ ಪೋಲೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ಶೋರೂಮ್ಗಳಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವವರೆಗೆ, ಕಿಸೆಯಲ್ಲಿ ನಗದು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಒಂದಿದ್ದರೆ ಸಾಕು ಎಂಬ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಭಾರತದ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿಹಾಕಿದೆ.
ಆದರೆ, ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭಾರತೀಯರ ದಿನನಿತ್ಯದ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಈ “ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತ” ಯುಪಿಐ ಸೇವೆಗೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಗ್ರಹಣ ಹಿಡಿಯಲಿದೆಯಾ? ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ಪಾವತಿ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಇನ್ಮುಂದೆ ಜೇಬಿನಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ತೆರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತು ಆತಂಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿರುವ ಹೊಸ ಕಾಯ್ದೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ .
ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿರುವ ಈ ಕಾಯ್ದೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ದೇಶ, ಆರ್ಬಿಐ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ನಿಲುವು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಇದು ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಯೋಣ.
ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಡನೆಯಾದ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ ಏನ ಹೇಳುತ್ತದೆ?
ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯವು ‘ತೆರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಕಾನೂನುಗಳ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ’ಯನ್ನು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದೆ. ಈ ಮಸೂದೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ವಿದೇಶಿ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದೇಶದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಕಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದರ ಒಳಗಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಸಂಬಂಧಿತ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಈಗ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿವೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಈ ಮಸೂದೆಯ ಮೂಲಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ:
ಪಾವತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೆಟಲ್ಮೆಂಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾಯ್ದೆ – 2007 (Payment and Settlement Systems Act, 2007) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 10(ಎ)
ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ (Income Tax Act) ಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 269(ಎಸ್ಯು)
ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ನಿಯಮವೇನು?
ಈಗಿರುವ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ₹50 ಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟು ಹೊಂದಿರುವ ಉದ್ಯಮಗಳು ಅಥವಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ರುಪೇ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್, ಭೀಮ್-ಯುಪಿಐ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಅಥವಾ ಯುಪಿಐ ಮೂಲಗಳ ಮೂಲಕ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ, ಈ ರೀತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಅಥವಾ ವಹಿವಾಟು ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಅಂದರೆ, ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಪಾವತಿಸುವವರಿಗೂ ಮತ್ತು ಪಡೆಯುವವರಿಗೂ ಉಚಿತವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಈ ನಿಯಮಗಳು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದವು.
ತಿದ್ದುಪಡಿಯಿಂದ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಯೇನು?
ಈಗ ಮಂಡಿಸಲಾಗಿರುವ ಹೊಸ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯು ಈ ಮೇಲಿನ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಕಾಯ್ದೆಯಿಂದ “ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಕಡ್ಡಾಯ ನಿಯಮವನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಿ, ಅಗತ್ಯಬಿದ್ದಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ಹಾಗೂ ಇತರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ (ಆರ್ಬಿಐ) ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಎಂಡಿಆರ್ ಎಂದರೇನು? ಇದು ಯಾರಿಗೆ ತಟ್ಟುತ್ತದೆ?
ಯುಪಿಐ ಶುಲ್ಕದ ಬಗ್ಗೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೊದಲು ನಮಗೆ MDR (Merchant Discount Rate) ಎಂದರೇನು ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
MDR ಅಂದರೇನು?: ನೀವು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್, ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಾಲೆಟ್ ಬಳಸಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದಾಗ, ಆ ವಹಿವಾಟನ್ನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸಲು (Process ಮಾಡಲು) ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು, ಪಾವತಿ ಗೇಟ್ವೇಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಒದಗಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶೇಕಡಾವಾರು ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನೇ ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ರೇಟ್ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಯಾರು ಪಾವತಿಸುತ್ತಾರೆ?: ಎಂಡಿಆರ್ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರು ನೇರವಾಗಿ ಪಾವತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಪಾವತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಪಾವತಿ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಪಾವತಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಯುಪಿಐನಲ್ಲಿ ಏನಾಗಿತ್ತು?: 2020 ರ ಜನವರಿಯಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಯುಪಿಐ ಮತ್ತು ರುಪೇ ಕಾರ್ಡ್ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲಿನ ಎಂಡಿಆರ್ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶೂನ್ಯ ಮಾಡಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಅಂಗಡಿಯವರಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ಸೂಪರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ಗಳವರೆಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
ಈಗ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯು ಅಂಗೀಕಾರಗೊಂಡರೆ, ಶೂನ್ಯ ಎಂಡಿಆರ್ ನೀತಿ ರದ್ದಾಗಿ, ಯುಪಿಐ ಮೇಲೆಯೂ ಎಂಡಿಆರ್ ವಿಧಿಸಲು ದಾರಿ ಸುಗಮವಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಚಿತವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ಯುಪಿಐಗೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲು ಕಾರಣವೇನು?
“ಉಚಿತ ಸೇವೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಯುಪಿಐಗೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ಅಗತ್ಯವೇನಿತ್ತು?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಮನದಲ್ಲೂ ಮೂಡುವುದು ಸಹಜ. ಇದರ ಹಿಂದೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ರಂಗ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಸವಾಲುಗಳಿವೆ.
1. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚ
ಯುಪಿಐ ಸೇವೆ ಉಚಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲು ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸರ್ವರ್ಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ , ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸುವಿಕೆ , ಮತ್ತು ದಿನಕ್ಕೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸುವ ಸರ್ವರ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಎನ್ಪಿಸಿಐಗೆ ಭಾರಿ ಮೊತ್ತದ ವೆಚ್ಚ ತಗಲುತ್ತದೆ.
ಆರ್ಬಿಐ ಗವರ್ನರ್ ಸಂಜಯ್ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ ಅವರು ತಿಳಿಸಿರುವಂತೆ, “ಯುಪಿಐ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಸಲು ವೆಚ್ಚಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಈ ವೆಚ್ಚದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಒಬ್ಬರು ಅಥವಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಭಾಗಿದಾರರು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸದಾ ಕಾಲ ಸರ್ಕಾರವೇ ಇದನ್ನು ಭರಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.”
2. ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಕಡಿತ
2020 ರಲ್ಲಿ Zero MDR ಜಾರಿಗೆ ತಂದಾಗ, ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ನಷ್ಟವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವೇ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಅಥವಾ ಪರಿಹಾರ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನೀಡಬೇಕಾದ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಹೊರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೀಡುವ ಬದಲು, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ತಾನು ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
3. ಫಿನ್ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ಒತ್ತಡ
PhonePe, Google Pay, Paytm ನಂತಹ ಯುಪಿಐ ಆ್ಯಪ್ಗಳು ಹಾಗೂ ಎಸ್ಬಿಐ, ಎಚ್ಡಿಎಫ್ಸಿ ಯಂತಹ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಯುಪಿಐ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿವೆ. ಆದರೆ, ಎಂಡಿಆರ್ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೆ ಈ ಸೇವೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಆದಾಯ ಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಲಾಭವಿಲ್ಲದೆ ನೂತನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟಕರ ಎಂಬುದು ಈ ಕಂಪನಿಗಳ ವಾದವಾಗಿತ್ತು.
ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಮತ್ತು ಆತಂಕ ಬೇಡ ಎಂದಿದ್ದೇಕೆ?
ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ ಮಂಡನೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಯಿತು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯವು ಟ್ವಿಟರ್ (X) ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಯೊಂದನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವಿಕೆ ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ: ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ನಾಳೆಯಿಂದಲೇ ಯುಪಿಐಗೆ ಶುಲ್ಕ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಕೇವಲ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ತರಲಾದ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಾಗಿದ್ದು, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಬಿದ್ದರೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲು ಬೇಕಾದ “ಕಾನೂನು ಆಧಾರ” ವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಧಾರರಹಿತ ಊಹಾಪೋಹಗಳಿಗೆ ಕಿವಿಗೊಡಬೇಡಿ: “ಯುಪಿಐ ಆಧಾರಿತ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಎಂಡಿಆರ್ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಧಾರರಹಿತ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ದೂರವಾದವು” ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ: ದೇಶದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುವಂತಹ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮವೇನು?
ಒಂದು ವೇಳೆ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಆರ್ಬಿಐ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಯುಪಿಐಗೆ ಎಂಡಿಆರ್ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರೆ, ಅದು ಯಾರ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.
1. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ
ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸರ್ಕಾರವು ಸಣ್ಣ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ನಿಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಚಹಾ, ತರಕಾರಿ, ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿ ಪಾವತಿಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ₹10, ₹50, ₹100, ₹500) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಚಿತವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯಲಿವೆ.
ಇದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು, ದಿನಗೂಲಿ ನೌಕರರು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಬೀದಿಬದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
2. ₹2,000 ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಶುಲ್ಕ?
ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಲಯದ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಿದರೂ ಅದು ₹2,000 ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಆಸಕ್ತಿಕರ ಅಂಕಿಅಂಶ: ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಒಟ್ಟು ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ (Volume), ₹2,000 ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಪಾಲು ಕೇವಲ ಶೇಕಡಾ 4 (4%) ಮಾತ್ರ!
ಆದರೆ, ಒಟ್ಟು ಚಲಾವಣೆಯಾಗುವ ಹಣದ ಮೌಲ್ಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ, ಈ 4% ವಹಿವಾಟುಗಳು ಬೃಹತ್ ಶೇಕಡಾ 70 (70%) ರಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
ಹೀಗಾಗಿ, ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಥವಾ ಬೃಹತ್ ಮೊತ್ತದ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುವ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಎಂಡಿಆರ್ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ 0.3% ನಿಂದ 0.5%) ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
3. ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ
MDR ಅನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದರಿಂದ, ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತೆ ನಗದು ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಮರಳಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ಎಂಡಿಆರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲು ವಿಶೇಷ ನೀತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಯುಪಿಐ ಶುಲ್ಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಂಭಾವ್ಯ ಮಾಡೆಲ್ಗಳು
ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ಶುಲ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೆ, ಅದು ಯಾವ ರೂಪದಲ್ಲಿರಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ತಜ್ಞರು ಕೆಲವು ಸಂಭಾವ್ಯ ಮಾಡೆಲ್ಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ:
Tiered Pricing Model (ಹಂತ ಹಂತದ ಶುಲ್ಕ):
₹0 – ₹2,000: ಶೂನ್ಯ ಶುಲ್ಕ
₹2,001 – ₹10,000: ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ಥಿರ ಶುಲ್ಕ (ಉದಾ: ₹2 ಅಥವಾ ₹5)
₹10,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು: ಶೇಕಡಾವಾರು ಆಧಾರದ ಶುಲ್ಕ (ಉದಾ: 0.25%)
Merchant Category Based (ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ):
ಸಣ್ಣ ಕಿರಾಣಿ, ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್, ತರಕಾರಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿನಾಯಿತಿ.
ಬ್ರಾಂಡೆಡ್ ಶೋರೂಮ್ಗಳು, ಜ್ಯುವೆಲ್ಲರಿ ಶಾಪ್ಗಳು, ಹೋಟೆಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳಿಗೆ (Amazon, Flipkart) ಎಂಡಿಆರ್ ವಿಧಿಸುವುದು.
P2P (Person to Person) vs P2M (Person to Merchant):
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ (P2P – ಸ್ನೇಹಿತರು/ಕುಟುಂಬಸ್ಥರಿಗೆ) ಹಣ ಕಳುಹಿಸುವುದು ಯಾವಾಗಲೂ ಉಚಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ (P2M) ಮಾಡುವ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಶುಲ್ಕ ಅನ್ವಯವಾಗಬಹುದು.
ಗ್ರಾಹಕರು ಈಗಲೇ ಭಯಪಡುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೇ?
ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಾಗಿರುವ ‘ತೆರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಕಾನೂನುಗಳ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ’ಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುವುದಾಗಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯವು ಈಗಾಗಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿರುವಂತೆ, ಯುಪಿಐ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲೆ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ಹೇರುವ ಉದ್ದೇಶ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿಲ್ಲ. ಭಾರತವು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಹೊರೆಯಾಗುವಂತಹ ಅಥವಾ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಯಿಂದ ಜನರನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವಂತಹ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ನ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಶುಲ್ಕ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೂ, ಅದು ಸಣ್ಣ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ಶೇಕಡಾ 95 ರಷ್ಟು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಧಕ್ಕೆ ತರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯುಪಿಐ ಬಳಕೆದಾರರು ಯಾವುದೇ ವದಂತಿಗಳಿಗೆ ಕಿವಿಗೊಡದೆ ನಿಶ್ಚಿಂತರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದು!