ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಭೂಪಟ
ಜಗತ್ತು ಇಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದೆಯೇ? ಎಂಬ ಆತಂಕ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಮನೆಮಾಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ನೇರ ಸಂಘರ್ಷವು ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇಸ್ರೇಲ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಬೆಂಜಮಿನ್ ನೆತನ್ಯಾಹು (Benjamin Netanyahu) ಅವರು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸರಣಿ ದಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪಡೆದಿದ್ದರೂ, ಇಸ್ರೇಲ್ ದೇಶದ ಒಳಗಡೆ ಮಾತ್ರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘ ಯುದ್ಧ ನಡೆದಾಗ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಅಥವಾ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಇಸ್ರೇಲ್ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೆತನ್ಯಾಹು ಅವರ ‘ಮಿಲಿಟರಿಸಂ’ ಅಥವಾ ಸೈನಿಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಬೆಂಬಲ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳೇನು? ಇಸ್ರೇಲಿ ಸಮಾಜದ ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹಿಂದಿನ ರಹಸ್ಯವೇನು? ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಯೋಣ.
1. ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ‘ಸೈನಿಕೀಕರಣ’ (The Rise of Militarism)
ಇಸ್ರೇಲ್ ಜನ್ಮತಾಳಿದ ದಿನದಿಂದಲೂ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ನಡುವೆಯೇ ಬೆಳೆದ ದೇಶ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ‘ಸೈನಿಕ ಶಕ್ತಿಯೇ ಅಂತಿಮ ಪರಿಹಾರ’ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಬಲವಾಗಿದೆ. ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇಸ್ರೇಲಿಗರು ಈಗ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಕೇವಲ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಏಕೈಕ ದಾರಿ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯೇ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ: ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರಜೆಯೂ ಮಿಲಿಟರಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಿರುವುದರಿಂದ, ಅಲ್ಲಿನ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೂ ಯುದ್ಧತಂತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಿರುತ್ತದೆ.
ಶತ್ರುಗಳ ಭಯ: ಹಮಾಸ್, ಹಿಜ್ಬುಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ನಿಂದ ಎದುರಾಗುತ್ತಿರುವ ನಿರಂತರ ಬೆದರಿಕೆಗಳು ಜನರಲ್ಲಿ “ನಾವು ಹೊಡೆಯದಿದ್ದರೆ ಅವರು ನಮ್ಮನ್ನು ಮುಗಿಸುತ್ತಾರೆ” ಎಂಬ ಮನೋಭಾವನೆಯನ್ನು ಬಿತ್ತಿವೆ.
2. ನೆತನ್ಯಾಹು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಚತುರತೆ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ತಂತ್ರ
ಬೆಂಜಮಿನ್ ನೆತನ್ಯಾಹು ಅವರು ಇಸ್ರೇಲ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರು. ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಸದಾ “ಇಸ್ರೇಲ್ನ ರಕ್ಷಕ” ಎಂಬ ಬಿಂಬವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಮೌನ: ನೆತನ್ಯಾಹು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಗಳಾದ ಯೈರ್ ಲ್ಯಾಪಿಡ್ ಅಥವಾ ಬೆನ್ನಿ ಗಾಂಟ್ಜ್ ಕೂಡ ಈಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ಧೈರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದು “ರಾಷ್ಟ್ರದ್ರೋಹ” ಎಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿತವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಇರಾನ್ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯ ತಂತ್ರ: ಇರಾನ್ನ ಪರಮಾಣು ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ನೆತನ್ಯಾಹು ಅವರು ಇಸ್ರೇಲಿಗರಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ “ವಿಜಯೋತ್ಸವ”ದ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
3. ಅಮೆರಿಕದ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಬಲ
ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಬಂಧ ಈಗಿನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಅಮೆರಿಕವು ಇಸ್ರೇಲ್ಗೆ ಕೇವಲ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿಯೂ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ಇಸ್ರೇಲ್ನ ‘ಐರನ್ ಡೋಮ್’ (Iron Dome) ಮತ್ತು ‘ಆರೋ’ (Arrow) ಕ್ಷಿಪಣಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಇರಾನ್ನ ನೂರಾರು ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಗಾಳಿಯಲ್ಲೇ ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಿವೆ. ಇದು ಇಸ್ರೇಲಿ ಜನರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮಿಲಿಟರಿ ಶಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೆಮ್ಮೆ ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ: ಅಮೆರಿಕವು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಲು ಇಸ್ರೇಲ್ ಅನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾಲುದಾರನನ್ನಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನೆತನ್ಯಾಹು ಅವರಿಗೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಒತ್ತಡ ಎದುರಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
4. ಇರಾನ್-ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಂಘರ್ಷದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಈ ಯುದ್ಧ ಇಂದು ನಿನ್ನೆಯದಲ್ಲ. 1979ರ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಹದಗೆಟ್ಟಿತು.
ಪ್ರಾಕ್ಸಿ ವಾರ್ (Proxy War): ಇರಾನ್ ನೇರವಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವ ಬದಲು ಹಮಾಸ್ ಮತ್ತು ಹಿಜ್ಬುಲ್ಲಾ ಅಂತಹ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಇಸ್ರೇಲ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿವೆ.
ಪರಮಾಣು ಭೀತಿ: ಇರಾನ್ ಒಂದು ವೇಳೆ ಪರಮಾಣು ಬಾಂಬ್ ತಯಾರಿಸಿದರೆ ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನೆತನ್ಯಾಹು ಅವರ ಪ್ರಬಲ ವಾದ. ಇದೇ ವಾದವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅವರು ಇಸ್ರೇಲಿ ಜನರ ಬೆಂಬಲ ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
5. ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ
ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇಶಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಂತಹ ವರದಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಯುದ್ಧದಿಂದ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಸಾವು-ನೋವುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಸೈನ್ಯದ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಪ್ರಭಾವ: ಇಸ್ರೇಲಿ ಯುವಜನತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸೈನ್ಯದ ಪರವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಅಭಿಯಾನಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಕೂಡ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಯುದ್ಧ ಮುಂದುವರಿಸಲು ನೈತಿಕ ಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
6. ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಸವಾಲುಗಳು
ಯಾವುದೇ ಯುದ್ಧವು ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಪೆಟ್ಟು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇಸ್ರೇಲ್ ಕೂಡ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ, ಅದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.
ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ನಂಬಿಕೆ: ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಹೈಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳು ಯುದ್ಧದ ನಡುವೆಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಭವಿಷ್ಯದ ಭೀತಿ: ಆದರೆ, ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಯುದ್ಧ ನಡೆದರೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಜೀವನ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕವೂ ಕೆಲವು ತಜ್ಞರಲ್ಲಿದೆ.
7. ವಿಮರ್ಶಕರ ಕೊರತೆ ಯಾಕೆ?
ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವಂತೆ, ಇಸ್ರೇಲ್ನಲ್ಲಿ ಈಗ ಯುದ್ಧವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಧ್ವನಿಗಳು ಬಹಳ ಕ್ಷೀಣಿಸಿವೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಮ್ಮತ: ಹಮಾಸ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7 ರಂದು ಮಾಡಿದ ದಾಳಿಯು ಇಸ್ರೇಲಿ ಸಮಾಜವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಘಾಸಿಗೊಳಿಸಿದೆ ಎಂದರೆ, ಈಗ ಅವರು ಯಾವುದೇ ಸಂಧಾನ ಅಥವಾ ಮಾತುಕತೆಗಿಂತ “ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶ”ವನ್ನೇ ಪರಿಹಾರ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಇಕ್ಕಟ್ಟು: ದೇಶದ ಒಳಗಿರುವ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಕೂಡ ಈಗಿನ “ಯುದ್ಧೋನ್ಮಾದ”ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ತೀರ್ಮಾನ: ಈ ಯುದ್ಧ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ನಿಲ್ಲಲಿದೆ?
ನೆತನ್ಯಾಹು ಅವರ ಈ ಯುದ್ಧವು ಕೇವಲ ಇರಾನ್ ಅನ್ನು ಮಟ್ಟಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಇಸ್ರೇಲಿಗರು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಮಿಲಿಟರಿಸಂ ಅನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಶಾಂತಿಗೆ ಕೇವಲ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಇತಿಹಾಸ ಕಲಿಸಿದ ಪಾಠ.
ಇಸ್ರೇಲ್ ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲಬಹುದು, ಆದರೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಬೇಕಾದರೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನೆತನ್ಯಾಹು ಅವರ ಈ ಸೈನಿಕೀಕರಣದ ನೀತಿಯು ಮುಂದುವರಿಯುವ ಎಲ್ಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿವೆ.