ಇಸ್ರೇಲ್ ಮೇಲೆ ಇರಾನ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿ:ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುತ್ತಿದೆ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ
ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಅತ್ಯಂತ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಅದು ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ನೇರ ಸಂಘರ್ಷ. ದಶಕಗಳಿಂದ ನೆರಳು ಯುದ್ಧ (Shadow War) ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಎರಡು ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಈಗ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮತ್ತು ಡ್ರೋನ್ ದಾಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ನೇರ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇರಾನ್, ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ನೂರಾರು ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಉಡಾಯಿಸಿರುವುದು ಇಡೀ ವಿಶ್ವವನ್ನೇ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿದೆ. ಈ ದಾಳಿಯು ಕೇವಲ ಎರಡು ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಹೋರಾಟವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ.
ಇರಾನ್ ದಾಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳೇನು?
ಇರಾನ್ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ದಾಳಿಗೆ ಮುಂದಾಗಲು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾರಣವಿಲ್ಲ. ಇದರ ಹಿಂದೆ ದಶಕಗಳ ಹಗೆತನ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಸರಣಿ ಘಟನೆಗಳಿವೆ:
ಸಿರಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಇರಾನ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ: ಸಿರಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಡಮಾಸ್ಕಸ್ನಲ್ಲಿರುವ ಇರಾನ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯ ಮೇಲೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡೆಸಿದ ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ನ ಉನ್ನತ ಸೇನಾ ಕಮಾಂಡರ್ಗಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದರು. ಇದು ಇರಾನ್ನ ಕೆರಳುವಿಕೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಹಮಾಸ್ ಮತ್ತು ಹಿಜ್ಬುಲ್ಲಾ ನಾಯಕರ ಹತ್ಯೆ: ಇರಾನ್ ಬೆಂಬಲಿತ ಸಂಘಟನೆಗಳಾದ ಹಮಾಸ್ ಮತ್ತು ಹಿಜ್ಬುಲ್ಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರನ್ನು ಇಸ್ರೇಲ್ ಸರಣಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಸವಾಲು ಎಂದು ಇರಾನ್ ಭಾವಿಸಿದೆ.
ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ: ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ತಾನು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಬಲ್ಲೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ಇರಾನ್ ಈ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕಿದೆ.
ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಅಭೇದ್ಯ ‘ಐರನ್ ಡೋಮ್’ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರ
ಇರಾನ್ ನೂರಾರು ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಉಡಾಯಿಸಿದರೂ, ಇಸ್ರೇಲ್ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾವು-ನೋವು ಸಂಭವಿಸದಿರಲು ಕಾರಣ ಅಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
ಐರನ್ ಡೋಮ್ (Iron Dome): ಕಡಿಮೆ ದೂರದ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಗಾಳಿಯಲ್ಲೇ ಹೊಡೆದುರುಳಿಸುವ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಸ್ರೇಲ್ ಪಾಲಿನ ಸಂಜೀವಿನಿ.
ಆರೋ-3 (Arrow-3): ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬರುವ ದೀರ್ಘ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಇಸ್ರೇಲ್ ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.
ಮಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಬೆಂಬಲ: ಅಮೆರಿಕ, ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶಗಳು ಇರಾನ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಲು ಇಸ್ರೇಲ್ಗೆ ನೇರ ಸೇನಾ ನೆರವು ನೀಡಿವೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮ
ಯುದ್ಧವೆಂದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಬಾಂಬ್, ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನ ಜೇಬಿನ ಮೇಲೂ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ: ಇರಾನ್ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಉತ್ಪಾದಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಈ ಸಂಘರ್ಷ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ (Crude Oil) ಬೆಲೆ ಗಗನಕ್ಕೇರಲಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕುಸಿತ: ಯುದ್ಧದ ಭೀತಿಯಿಂದಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಮೂಡಿದೆ. ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಸುರಕ್ಷಿತ ಹೂಡಿಕೆಯಾದ ಬಂಗಾರದತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆ ಕೂಡ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಸರಬರಾಜು ಸರಪಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿ: ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರ (Red Sea) ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಈ ಯುದ್ಧದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಲಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ನಡೆ ಏನು?
ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ಉಭಯ ದೇಶಗಳಿಗೂ ಸಂಯಮ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದೆ. ಆದರೆ ಅಮೆರಿಕವು ಇಸ್ರೇಲ್ ಪರವಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜೋ ಬೈಡನ್ ಅವರು ಇಸ್ರೇಲ್ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ನಾವು ಬದ್ಧ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರೂ, ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ನೇರ ದಾಳಿ ನಡೆಸಲು ಇಸ್ರೇಲ್ಗೆ ಅಮೆರಿಕ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅಮೆರಿಕ ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಭಾಗಿಯಾದರೆ ಅದು ಮೂರನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಭಯವಿದೆ.
ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ಪಾತ್ರ
ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ದೇಶಗಳು ಇರಾನ್ ಜೊತೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ. ರಷ್ಯಾ ಈಗಾಗಲೇ ಉಕ್ರೇನ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬ್ಯುಸಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಇರಾನ್ ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ಚೀನಾ ಕೂಡ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಇರಾನ್ ಪರವಾದ ನಿಲುವು ತಳೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಮುಂದೇನು? ಯುದ್ಧ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆಯೇ?
ಸದ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಲಕ್ಷಣ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. “ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ನಾವು ತಕ್ಕ ಪಾಠ ಕಲಿಸುತ್ತೇವೆ” ಎಂದು ಬೆಂಜಮಿನ್ ನೆತನ್ಯಾಹು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತ ಇರಾನ್ ಕೂಡ, “ಇಸ್ರೇಲ್ ಮರುದಾಳಿ ಮಾಡಿದರೆ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಭೀಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
ಈ ಸಂಘರ್ಷವು ತಣ್ಣಗಾಗಬೇಕಾದರೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದಾಯ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಮಾತುಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ಇದು ಇಡೀ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್ ಖಂಡಗಳನ್ನು ಆವರಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಸಂಕಟವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಬಹುದು.
ಇಸ್ರೇಲ್-ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧವು ಕೇವಲ ಎರಡು ದೇಶಗಳ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಸಂಘರ್ಷವಲ್ಲ; ಇದು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ, ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಹೋರಾಟವಾಗಿದೆ. ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಯಾರನ್ನೂ ಗೆಲ್ಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತದೆ. ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಂಯಮವೊಂದೇ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಅಂತಿಮ ಪರಿಹಾರ.