ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಗೆ ಎದುರಾದ ಸವಾಲು
ಭಾರತದಂತಹ ಬೃಹತ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ ಎಂಬುದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಷಯ. ಅದರಲ್ಲೂ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಕುಟುಂಬಗಳು ಪ್ರತಿದಿನ ಬಳಸುವ ಅಡುಗೆ ಅನಿಲ (LPG) ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಏರುಪೇರಾದರೂ ಅದು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ (Middle East) ಉಂಟಾಗಿರುವ ಯುದ್ಧದ ವಾತಾವರಣವು ಭಾರತದ ಅಡುಗೆ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಕಂಟಕವಾಗುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ನೆರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದಾಗಿ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮುಚ್ಚಿಹೋಗುವ ಆತಂಕವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇಂತಹ ಕಠಿಣ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ತನ್ನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಚತುರತೆಯ ಮೂಲಕ ಅಸಾಧ್ಯವಾದುದನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದೆ.
ಯುದ್ಧದ ಕಾವಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅನಿಲ ಟ್ಯಾಂಕರ್ಗಳು
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಅನಿಲ ಟ್ಯಾಂಕರ್ಗಳಾದ ‘ಶಿವಾಲಿಕ್’ (Shivalik) ಮತ್ತು ‘ನಂದಾದೇವಿ’ (Nanda Devi) ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಈ ಹಡಗುಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಅನಿಲವನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ‘ಹೋಮುರ್ಜ್ ಜಲಸಂಧಿ’ (Strait of Hormuz) ಪ್ರದೇಶವು ಯುದ್ಧದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಲಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಯಾವುದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಯುವ ಅಥವಾ ಅವುಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಭೀತಿ ಎದುರಾಗಿತ್ತು.
ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ಹಡಗುಗಳು ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತಲುಪದಿದ್ದರೆ, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಅಡುಗೆ ಅನಿಲದ ಭಾರಿ ಅಭಾವ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೋಟೆಲ್ಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನೆಯ ಒಲೆಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸ್ತಬ್ದವಾಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು.
ನಂದಾದೇವಿ ಮತ್ತು ಶಿವಾಲಿಕ್: ಸಾಗರದ ಮೇಲಿನ ಸಾಹಸ
ಶಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (SCI) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಈ ಎರಡು ಹಡಗುಗಳು ಭಾರತದ ಆಶಾಕಿರಣಗಳಾಗಿವೆ.
ನಂದಾದೇವಿ ಟ್ಯಾಂಕರ್: ಇದು ಸುಮಾರು 46,000 ಟನ್ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಅನಿಲವನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುತ್ತಿದೆ. ಶನಿವಾರದಂದು ಈ ಹಡಗು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಹೋಮುರ್ಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಗರ ವಲಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ.
ಶಿವಾಲಿಕ್ ಟ್ಯಾಂಕರ್: ಇದೂ ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಅನಿಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಈಗಾಗಲೇ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಲಯದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಭಾರತದ ಕರಾವಳಿಯತ್ತ ಧಾವಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಈ ಎರಡು ಹಡಗುಗಳ ಮೂಲಕ 92,700 ಟನ್ ಅನಿಲ ಭಾರತವನ್ನು ಸೇರಲಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ಅನಿಲ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ನೆರವಾಗಲಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 16 ಮತ್ತು 17 ರಂದು ಈ ಹಡಗುಗಳು ಗುಜರಾತ್ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಎಸ್. ಜೈಶಂಕರ್ ಅವರ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಜಯ
ಈ ಇಡೀ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಹಿಂದೆ ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಎಸ್. ಜೈಶಂಕರ್ ಅವರ ‘ಸೈಲೆಂಟ್ ಡಿಪ್ಲೋಮಸಿ’ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆ. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವ ದೇಶವೂ ತನ್ನ ಜಲಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ದೇಶದ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಜೈಶಂಕರ್ ಅವರು ಇರಾನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರೊಂದಿಗೆ ಸತತ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ದೂರವಾಣಿ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದರು.
ಭಾರತವು ಇರಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ನಮ್ಮ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ‘ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಾದಿ’ (Safe Passage) ಕಲ್ಪಿಸುವಂತೆ ಮನವೊಲಿಸಿದರು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಇರಾನ್ ಸರ್ಕಾರವು ಭಾರತದ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸಂಚರಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಇದು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಭಾವ ಎಷ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯು (Indian Navy) ಈ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಸಮುದ್ರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ಬಾಹ್ಯ ಶಕ್ತಿಗಳು ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಪಿಜಿ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು
ಒಂದೆಡೆ ಅನಿಲ ಪೂರೈಕೆ ಸುಗಮವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಎಲ್ಪಿಜಿ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಂದಿದೆ. ಇದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬಳಕೆದಾರರು ತಿಳಿಯಲೇಬೇಕಾದ ವಿಷಯ.
ಪಿಎನ್ಜಿ (PNG) ಇದ್ದವರಿಗೆ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಕಟ್: ಅನೇಕ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ಪೈಪ್ ಮೂಲಕ ಅನಿಲ ಸರಬರಾಜು (PNG) ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ನಿಯಮದಂತೆ, ಯಾರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪಿಎನ್ಜಿ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆಯೋ ಅವರು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಪಡೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಅವರ ಬಳಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಇದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಗ್ಯಾಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿಗೆ ವಾಪಸ್ ನೀಡಬೇಕು.
ಬುಕಿಂಗ್ ಅವಧಿ ವಿಸ್ತರಣೆ: ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅನಿಲ ಬುಕಿಂಗ್ ಅವಧಿಯನ್ನು 25 ದಿನಗಳಿಂದ 45 ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಒಂದು ಸಿಲಿಂಡರ್ ಪಡೆದ ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬುಕ್ ಮಾಡಲು ಕನಿಷ್ಠ 45 ದಿನಗಳ ಅಂತರವಿರಬೇಕು. ಇದು ಅನಿಲದ ದುರುಪಯೋಗ ತಡೆಯಲು ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಪೂರೈಕೆ: ದೇಶದ 29 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಯ (Commercial) ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಹೋಟೆಲ್ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ತೊಂದರೆ ತಪ್ಪಲಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಮೇಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳೇನು?
ಭಾರತದ 92,700 ಟನ್ ಗ್ಯಾಸ್ ಆಗಮನದಿಂದಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿದ್ದ ಕೃತಕ ಅಭಾವ ತಗ್ಗಲಿದೆ. ಕಳೆದ ಒಂದು ವಾರದಿಂದ ಎಲ್ಪಿಜಿ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಬುಕಿಂಗ್ ಮಾಡಿದರೂ 10-15 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಹಡಗುಗಳು ಬಂದ ನಂತರ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ (Supply Chain) ಮತ್ತೆ ಹಳಿಗೆ ಬರಲಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಕಪ್ಪು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಬ್ರೇಕ್ ಬೀಳಲಿದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರು ಗಾಬರಿಯಾಗುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದೆ. ಇರಾನ್ನಿಂದ ಬರುತ್ತಿರುವ ಈ ಅನಿಲವು ದೇಶದ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೂ 22 ಹಡಗುಗಳು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಿಂದ ಭಾರತದತ್ತ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆ ನಿಗಾ ಇರಿಸಿದೆ.
ಇರಾನ್ ನೆರವು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸಂಬಂಧ
ಇರಾನ್ ದೇಶವು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಎಂದಿಗೂ ನಂಬಿಕಸ್ಥ ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿದೆ. ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಭಾರತವು ಇರಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಈ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ನೀಡಿದ ಸಹಕಾರವು ಎರಡು ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಚಾಬಹಾರ್ ಬಂದರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಕೈಜೋಡಿಸಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಾರ್ಹ
ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಭವಿಷ್ಯ
ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳ ನಡುವೆಯೂ ತನ್ನ ದೇಶದ ಜನರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ‘ನಂದಾದೇವಿ’ ಮತ್ತು ‘ಶಿವಾಲಿಕ್’ ಹಡಗುಗಳ ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಗಮನವು ಭಾರತದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಜಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇದು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಭಾರತೀಯರ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯ ಭರವಸೆಯೂ ಹೌದು.
ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ನಂತಹ ಪರ್ಯಾಯ ಇಂಧನಗಳತ್ತ ಭಾರತ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುತ್ತಿರುವುದು ಶ್ಲಾಘನೀಯ. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಅನಿಲದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇಂತಹ ಸಾಗರ ಮಾರ್ಗದ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಈ ಮಾಹಿತಿ ನಿಮಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವೆನಿಸಿದರೆ ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ.
india-iran-gas-crisis-nanda-devi-shivalik-tanker-update-2026