ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಜ್ವಾಲೆ
ವಿಶ್ವದ ಭೂಪಟದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಘರ್ಷಮಯ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿರುವ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ (Middle East) ಇಂದು ಬೆಳ್ಳಂಬೆಳಗ್ಗೆ ಮಹತ್ತರವಾದ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ. ದಶಕಗಳಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಶತ್ರುಗಳಾಗಿದ್ದ ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಶೀತಲ ಸಮರ ಈಗ ನೇರ ಯುದ್ಧವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ಪಡೆಗಳು ಇರಾನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ಮೇಲೆ ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವ ಮೂಲಕ ಜಗತ್ತನ್ನು ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿವೆ. ಈ ದಾಳಿಯ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ನೀಡಿರುವ ಪ್ರಚೋದನಾಕಾರಿ ಹೇಳಿಕೆ ಈಗ ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆದಿದೆ. “ನಾವು ಇರಾನ್ ಅನ್ನು ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯಾಗಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಗುರಿ ಕೇವಲ ದಾಳಿಯಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿನ ಆಡಳಿತ ಬದಲಾವಣೆ” ಎಂದು ಟ್ರಂಪ್ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಘಟನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ದಾಳಿ ನಡೆದಿದ್ದು ಹೇಗೆ?
ಶನಿವಾರ ಮುಂಜಾನೆ ಇರಾನ್ನ ರಾಜಧಾನಿ ತೆಹ್ರಾನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಾದ ಇಸ್ಫಹಾನ್ ಮತ್ತು ಶಿರಾಜ್ಗಳಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಸ್ಫೋಟದ ಸದ್ದು ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ. ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಎಫ್-35 ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಸುಧಾರಿತ ಡ್ರೋನ್ಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿವೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಇರಾನ್ನ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (Air Defense System) ಭೇದಿಸಿ ಒಳನುಗ್ಗಿದ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ಸೇನಾ ನೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಸಂಚಲನಾತ್ಮಕ ಹೇಳಿಕೆ
ದಾಳಿ ನಡೆದ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ವೇತಭವನದಿಂದ (White House) ಮಾತನಾಡಿದ ಟ್ರಂಪ್, ಇರಾನ್ ಮೇಲಿನ ಈ ದಾಳಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
ಪರಮಾಣು ಮುಕ್ತ ಇರಾನ್: “ಇರಾನ್ ಕೈಗೆ ಅಣುಬಾಂಬ್ ಸಿಕ್ಕರೆ ಅದು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅಪಾಯ. ನಾವು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಇರಾನ್ ಅನ್ನು ಅಣುಶಕ್ತಿ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಟ್ರಂಪ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆಡಳಿತ ಬದಲಾವಣೆ (Regime Change): ಇದು ಕೇವಲ ಪ್ರತೀಕಾರದ ದಾಳಿಯಲ್ಲ. ಇರಾನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸ್ತುತ ಆಡಳಿತವು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದೇ ನಮ್ಮ ಅಂತಿಮ ಗುರಿ ಎಂದು ಅವರು ಗುಡುಗಿದ್ದಾರೆ.
ಇಸ್ರೇಲ್ ಪರ ನಿಲುವು: ಇಸ್ರೇಲ್ ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೂ ಅಮೆರಿಕ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಇರಾನ್ನ ಪರಮಾಣು ಕೇಂದ್ರಗಳೇ ಗುರಿ ಯಾಕೆ?
ಇರಾನ್ ಕಳೆದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಯುರೇನಿಯಂ ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದೆ. ಇದು ಅಣುಬಾಂಬ್ ತಯಾರಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆ ‘ಮೊಸಾದ್’ ನೀಡಿದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇರಾನ್ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಅಣುಬಾಂಬ್ ತಯಾರಿಕೆಯ ಅಂತಿಮ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ಇದನ್ನು ತಡೆಯದಿದ್ದರೆ ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೇ ಅಪಾಯ ಎಂಬುದು ಬೆಂಜಮಿನ್ ನೆತನ್ಯಾಹು ಸರ್ಕಾರದ ವಾದವಾಗಿದೆ. ಇಂದಿನ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ನ ಭೂಗತ ಪರಮಾಣು ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಹಳೆಯ ದ್ವೇಷ
1979ರ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹದಗೆಟ್ಟಿದೆ. ಇರಾನ್ ಇಸ್ರೇಲ್ ಅನ್ನು “ಸಣ್ಣ ಸೈತಾನ” ಎಂದು ಕರೆದರೆ, ಅಮೆರಿಕವನ್ನು “ದೊಡ್ಡ ಸೈತಾನ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಮಾಸ್, ಹಿಜ್ಬುಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಹೌತಿ ಬಂಡುಕೋರರಿಗೆ ಇರಾನ್ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಬೆಂಬಲವು ಇಸ್ರೇಲ್ ಕೆಂಗಣ್ಣಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಗಾಜಾ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಲೆಬನಾನ್ ಸಂಘರ್ಷ ಈ ನೇರ ದಾಳಿಗೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಲಿರುವ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಈ ದಾಳಿಯು ಕೇವಲ ಎರಡು ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಬೀರಲಿದೆ:
ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ: ಇರಾನ್ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಯುದ್ಧ ತೀವ್ರಗೊಂಡರೆ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಿಂದ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ ಗಗನಕ್ಕೇರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತ: ಜಾಗತಿಕ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಕುಸಿತ ಕಾಣಲಾರಂಭಿಸಿವೆ. ಹೂಡಿಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಮನೆಮಾಡಿದೆ.
ರಷ್ಯಾ-ಚೀನಾ ನಿಲುವು: ಇರಾನ್ನ ಆಪ್ತ ಮಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಈ ದಾಳಿಯನ್ನು ಖಂಡಿಸಿವೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಇವು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಇಳಿದರೆ ಅದು ಮೂರನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧಕ್ಕೆ (World War 3) ನಾಂದಿಯಾಗಬಹುದು.
ಇರಾನ್ನ ಪ್ರತಿ-ದಾಳಿಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ
ದಾಳಿಯ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಇರಾನ್ನ ಸುಪ್ರೀಂ ಲೀಡರ್ ಆಯತೊಲ್ಲಾ ಅಲಿ ಖಮೇನಿ ತುರ್ತು ಸಭೆ ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. “ನಮ್ಮ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಮೇಲೆ ಕೈಹಾಕಿದವರಿಗೆ ತಕ್ಕ ಪಾಠ ಕಲಿಸುತ್ತೇವೆ. ಇಸ್ರೇಲ್ನ ನಗರಗಳು ನಮ್ಮ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ” ಎಂದು ಇರಾನ್ ಸೇನೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ಇರಾನ್ ಬಳಿ ಇರುವ ‘ಶಹಾಬ್’ ಮತ್ತು ‘ಫತ್ತಾಹ್’ ನಂತಹ ಹೈಪರ್ಸಾನಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಇಸ್ರೇಲ್ನ ‘ಐರನ್ ಡೋಮ್’ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚವನ್ನೂ ಭೇದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಈ ಯುದ್ಧದ ಪ್ರಭಾವವೇನು?
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಜೊತೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧವಿದೆ.
ಚಬಹಾರ್ ಬಂದರು: ಭಾರತವು ಇರಾನ್ನಲ್ಲಿ ಚಬಹಾರ್ ಬಂದರನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಯುದ್ಧ ನಡೆದರೆ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಪೆಟ್ಟು ಬೀಳಬಹುದು.
ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು: ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಾರತೀಯರು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಈಗ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು.
ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಮಗ್ರಿ: ಭಾರತವು ಇಸ್ರೇಲ್ನಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ರಕ್ಷಣಾ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಖರೀದಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಬಳಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬಹುದು.
ಮುಂದೇನು? (Conclusion)
ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಈ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಇರಾನ್ನ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಉರುಳಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಈಗಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ “ಆಡಳಿತ ಬದಲಾವಣೆ” ಎಂಬ ಮಾತು ಇರಾನ್ ಜನರಲ್ಲಿ ಆಕ್ರೋಶ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಅಣುಬಾಂಬ್ ಭೀತಿಯಿಂದ ಜಗತ್ತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಎಂಬುದು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳ ವಾದ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಜಗತ್ತು ಈಗ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಮೇಲಿದೆ. ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾತುಕತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಬಗೆಹರಿಯದಿದ್ದರೆ ಮಾನವಕುಲ ದೊಡ್ಡ ಬೆಲೆ ತೆರಬೇಕಾಗಬಹುದು.