ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಜೀವನಾಡಿಗಳು
ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಇಲ್ಲದ ಜೀವನವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದ ತಕ್ಷಣ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ನೋಡುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು, ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ಯುಟ್ಯೂಬ್ ವೀಕ್ಷಿಸುವವರೆಗೆ ನಾವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಡೇಟಾ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ಈ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಡೇಟಾ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಮೂಲಕ ನಿಮ್ಮನ್ನು ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಭೂಮಿಯ ಒಂದು ತುದಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುವುದು ಸಮುದ್ರದ ಆಳದಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ಸಾವಿರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ‘ಸಬ್ಮರೀನ್ ಕೇಬಲ್ಗಳ’ (Submarine Cables) ಮೂಲಕ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ನಡುವಿನ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಾಗಿರುವ ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ (Strait of Hormuz) ಈಗ ಜಾಗತಿಕ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ತಲೆನೋವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ವೇಳೆ ಯುದ್ಧದ ಕಿಡಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡರೆ, ಅದು ಕೇವಲ ತೈಲ ಬೆಲೆಯ ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಇಡೀ ವಿಶ್ವವನ್ನೇ ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಕತ್ತಲಿಗೆ’ ತಳ್ಳಬಹುದು.
ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ: ಇದು ಕೇವಲ ತೈಲ ಮಾರ್ಗವಲ್ಲ!
ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಬಹುಪಾಲು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಇಂಧನ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆಯಾಗುವುದು ಈ ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕವೇ. ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಓಮನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಈ ಕಿರಿದಾದ ಜಲಮಾರ್ಗವು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈಗಿನ ಆತಂಕವೆಂದರೆ, ಈ ಜಲಮಾರ್ಗದ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಕೇಬಲ್ಗಳು ಹಾದುಹೋಗಿವೆ.
ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡಿರುವ ಇರಾನ್, ಒಂದು ವೇಳೆ ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಬಂದ್ ಮಾಡಿದರೆ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿನ ಸಮುದ್ರದ ತಳದಲ್ಲಿರುವ ಕೇಬಲ್ಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದರೆ, ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ನಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ಗೆ ಬರುವ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಕೂಡ ಈ ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೇಬಲ್ಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಹರಿದುಬರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಅಚ್ಚರಿಯಾದರೂ ಸತ್ಯ.
ಸಮುದ್ರದಾಳದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಕೇಬಲ್ಗಳು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ?
ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಎಂದರೆ ಉಪಗ್ರಹ ಎಂದು ಅನೇಕರು ತಪ್ಪು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಮೂಲಕ ಡೇಟಾ ವರ್ಗಾವಣೆಯು ಅತ್ಯಂತ ನಿಧಾನಗತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚವೂ ಹೆಚ್ಚು. ಹೀಗಾಗಿ, ಭೂಮಿಯ ಶೇಕಡಾ 97 ರಷ್ಟು ಡೇಟಾ ಸಂಚಾರವು ಫೈಬರ್ ಆಪ್ಟಿಕ್ ಕೇಬಲ್ಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಕೇಬಲ್ಗಳು ಸಮುದ್ರದ ತಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ಮಾನವನ ಕೂದಲಿನಷ್ಟು ತೆಳುವಾದ ಗ್ಲಾಸ್ ಫೈಬರ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಬೆಳಕಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತವೆ.
ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ಈ ಕೇಬಲ್ಗಳು ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡವನ್ನು ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಜಲಸಂಧಿಯು ಕಿರಿದಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಎಲ್ಲಾ ಕೇಬಲ್ಗಳು ಒಂದೇ ಕಡೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ. ಇದು ಶತ್ರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರಿ ಮಾಡಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಯುದ್ಧದ ಭೀತಿ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸ್ಥಗಿತದ ಸಾಧ್ಯತೆ
ಯುದ್ಧದ ತೀವ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಕೇಬಲ್ಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗುವುದು ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು:
ಆಕಸ್ಮಿಕ ಹಾನಿ: ಯುದ್ಧದ ಹಡಗುಗಳು ಸಂಚರಿಸುವಾಗ ಅವುಗಳ ಲಂಗರುಗಳು (Anchors) ಅಥವಾ ಸ್ಫೋಟಗಳ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದ ಕೇಬಲ್ಗಳು ತುಂಡಾಗಬಹುದು.
ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ದಾಳಿ: ಶತ್ರು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಂವಹನ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲು ಸೈಬರ್ ಯುದ್ಧದ ಭಾಗವಾಗಿ ಅಥವಾ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಈ ಕೇಬಲ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಫೋಟಿಸಬಹುದು.
ಒಂದು ವೇಳೆ ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಬಲ್ಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದರೆ, ಜಾಗತಿಕ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 30 ರಿಂದ 40 ರಷ್ಟು ಕುಸಿತ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಇದು ಇಮೇಲ್ ಕಳುಹಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಜಾಗತಿಕ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವಹಿವಾಟಿನವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೇಲೆ ಆಗುವ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ
ಭಾರತವು ಇಂದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಡೆಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಪರ್ಕದ ಬೆನ್ನೆಲುಬು ಇರುವುದು ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೈನ ಕರಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದು ಸೇರುವ ಈ ಸಬ್ಮರೀನ್ ಕೇಬಲ್ಗಳ ಮೇಲೆ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಒದಗಿಸುವ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಕೇಬಲ್ಗಳು ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ:
SEA-ME-WE 4: ಇದು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಯುರೋಪನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಬೃಹತ್ ಕೇಬಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
IMEWE: ಭಾರತ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್ ನಡುವೆ ಡೇಟಾ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಂಡಿ.
FALCON: ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಮೂರೂ ಕೇಬಲ್ಗಳು ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಭಾಗದಲ್ಲೇ ಇವೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಇಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ನಡೆದು ಕೇಬಲ್ ಕಟ್ ಆದರೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತವಾಗದಿದ್ದರೂ, ಅದರ ವೇಗ ಅತೀವವಾಗಿ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಗೂಗಲ್, ಫೇಸ್ಬುಕ್, ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಮತ್ತು ಅಮೆಜಾನ್ನಂತಹ ಅಮೆರಿಕ ಮೂಲದ ಸರ್ವರ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸೈಟ್ಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆತ
ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಯುಪಿಐ (UPI) ಪಾವತಿಗಳು ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಎಟಿಎಂಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ಭಾರತೀಯ ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ನಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬಹುದು.
ಗೂಗಲ್ನ ಹೊಸ ಯೋಜನೆ: ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಿಗಲಿದೆಯೇ ಆಸರೆ?
ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧವಾದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಂದ್ ಆಗುತ್ತಾ? ಸುಂದರ್ ಪಿಚೈ ಅವರ ಪ್ಲಾನ್ ಏನು?
ಈ ಅಪಾಯವನ್ನು ಮನಗಂಡಿರುವ ಟೆಕ್ ದೈತ್ಯ ಗೂಗಲ್ನ ಸಿಇಒ ಸುಂದರ್ ಪಿಚೈ ಅವರು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ನಡುವೆ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ‘ಭಾರತ-ಅಮೆರಿಕ ಕನೆಕ್ಟ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸದ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದೆ.
ಯಾವಾವ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ?
ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮಾರ್ಗ (Via South Africa): ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರದ ಮೂಲಕ ಆಫ್ರಿಕಾವನ್ನು ಬಳಸಿ ಭಾರತದ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ತಲುಪುವುದು. ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರವಾದರೂ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.
ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಾರ್ಗ (Via Pacific): ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ಮೂಲಕ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಬಲ್ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಗೆ (ಚೆನ್ನೈ/ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ) ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು.
ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಭೂಮಾರ್ಗ (Terrestrial Route): ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಮೂಲಕ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕೇಬಲ್ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ಸಮುದ್ರದ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು.
ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡರೆ, ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಯುದ್ಧ ಸಂಭವಿಸಿದರೂ ಭಾರತದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಭದ್ರತೆಯೇ ಮುಂದಿನ ಸವಾಲು
ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಗಳು ಕೇವಲ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕರ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಕೇಬಲ್ಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಸೈಬರ್ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನೇ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಭಾರತವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವಂತ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಕೇಬಲ್ ಜಾಲವನ್ನು ಮತ್ತು ಕ್ಲೌಡ್ ಸರ್ವರ್ಗಳನ್ನು ದೇಶದೊಳಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಳಕೆದಾರರು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?
ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ಈ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಕಡಿತವಾದಾಗ ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಮಹತ್ವದ ಫೈಲ್ಗಳನ್ನು ಆಫ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು (Offline Backups).
ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು (Offline methods) ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಕೇವಲ ಒಂದು ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗದೆ ಪರ್ಯಾಯ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದು.
ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯು ಕೇವಲ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಜಲಮಾರ್ಗವಲ್ಲ, ಅದು ಜಗತ್ತಿನ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಹೃದಯವಿದ್ದಂತೆ. ಯುದ್ಧದ ಭೀತಿ ದೂರವಾಗಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬದುಕು ಸುಗಮವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯ. ಭಾರತವು ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಆಶಾದಾಯಕ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.