ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಿಲ್ಲದೆ ‘ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ ಸುಧಾರಣಾ ಮಸೂದೆ’ ಅಂಗೀಕಾರ : ಚರ್ಚೆಯಿಲ್ಲದೆ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ‘ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ ಸುಧಾರಣಾ ಮಸೂದೆ’ ಅಂಗೀಕಾರ: ಭಾರತದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬದಲಾವಣೆ! ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ.
ನವದೆಹಲಿ: ಸಂಸತ್ತಿನ ಮಳೆಗಾಲದ ಅಧಿವೇಶನವು ಅತ್ಯಂತ ಕಾವೇರಿದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ತೀವ್ರ ಗದ್ದಲ, ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಹಾಗೂ ಧರಣಿಯ ನಡುವೆಯೇ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಲ್ಲ ‘ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ ಸುಧಾರಣಾ ಮಸೂದೆ’ ಯನ್ನು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಸುದೀರ್ಘ ಚರ್ಚೆ, ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಅಥವಾ ವಿಪಕ್ಷಗಳ ಸಲಹೆ-ಸೂಚನೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಧ್ವನಿ ಮತದ ಮೂಲಕ ಈ ಮಸೂದೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಈ ನೂತನ ಕಾಯ್ದೆಯು ಭಾರತದ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲೇ ಭಾರಿ ದೊಡ್ಡ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತರಲಿದೆ. ಈ ಮಸೂದೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು, ಯಾವ್ಯಾವ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ಗಳು ರದ್ದಾಗಲಿವೆ, ದೇಶದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮವೇನು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ.
೧. ಏನಿದು ‘ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ ಸುಧಾರಣಾ ಮಸೂದೆ’?
ವಿವಿಧ ವಿಶೇಷ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಕಾಯ್ದೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚಿತ್ರರಂಗ, ವಿಮಾನಯಾನ, ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ , ಪೇಟೆಂಟ್, ಸುಂಕ ಹಾಗೂ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ದೂರುಗಳು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಈ ಮಸೂದೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ: ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದ, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಎನಿಸಿದ್ದ ೯ ಪ್ರಮುಖ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವುದು.
ಆ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣಗಳಿಗಿದ್ದ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಆಲಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳು ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು.
ಉಳಿದಿರುವ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರ ಸೇವಾ ಅವಧಿ, ವಯೋಮಿತಿ ಮತ್ತು ನೇಮಕಾತಿ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಏಕರೂಪತೆ ತರುವುದು.
೨. ರದ್ದಾಗಲಿರುವ ೯ ಪ್ರಮುಖ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಈ ಹೊಸ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಮಂಡಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ಗಳನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ:
ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ :ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಂಡಳಿ ನೀಡುವ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಅಥವಾ ಕಟ್ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಈ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗ ಇದನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ನಿರ್ಮಾಪಕರು ನೇರವಾಗಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಮಾನಯಾನ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣ :ವಿಮಾನಯಾನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹಾಗೂ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಭೂಮಿ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿವಾದಗಳ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ಆಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಸ್ಥೆ.
ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಮಂಡಳಿ : ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ಕಲೆ ಹಾಗೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಂಟೆಂಟ್ಗಳ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೇಲ್ಮನವಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಂಡಳಿ.
ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಆಸ್ತಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಮಂಡಳಿ :ಪೇಟೆಂಟ್ , ಟ್ರೇಡ್ಮಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ ವಿವಾದಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆ.
ಸಸ್ಯ ತಳಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ರೈತರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ : ಕೃಷಿ ತಳಿಗಳು ಮತ್ತು ರೈತರ ತಳಿ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೂರುಗಳ ವಿಲೇವಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ : ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ನಿರ್ಮಾಣ, ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಮತ್ತು ಟೋಲ್ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಂಸ್ಥೆ.
ಕಸ್ಟಮ್ಸ್, ಅಬಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ (ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ): ತೆರಿಗೆ ಆಡಳಿತದ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವ ಭಾಗವಾಗಿ ಕೆಲ ಅಧಿಕಾರಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆ.
ಸರಕುಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ ನೋಂದಣಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಜಿಐ ಟ್ಯಾಗ್ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಂಸ್ಥೆ.
ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಅಬಕಾರಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಮಂಡಳಿಗಳ ಕೆಲವು ನಿಗದಿತ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು.
೩. ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರ ಸೇವಾ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ
ಈ ಹಿಂದೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಹಾಗೂ ಸದಸ್ಯರ ಆಯ್ಕೆ, ವಯೋಮಿತಿ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಈಗ ಹೊಸ ಮಸೂದೆಯು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಏಕರೂಪದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ:
ಸೇವಾ ಅವಧಿ: ಎಲ್ಲಾ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯನ್ನು ೪ ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ವಯೋಮಿತಿ: ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಗರಿಷ್ಠ ವಯೋಮಿತಿ ೭೦ ವರ್ಷಗಳು.
ಸದಸ್ಯರ ವಯೋಮಿತಿ: ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ವಯೋಮಿತಿ ೬೭ ವರ್ಷಗಳು.
ಕನಿಷ್ಠ ವಯಸ್ಸಿನ ಅರ್ಹತೆ: ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಅಥವಾ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಳ್ಳಲು ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ೫೦ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿರಬೇಕು.
ಶೋಧನಾ ಮತ್ತು ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿ : ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ಅವರು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುವ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
೪. ಈ ಮಸೂದೆಯ ಅಗತ್ಯವೇನಿತ್ತು? ಸರ್ಕಾರದ ತರ್ಕವೇನು?
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಇದರ ಹಿಂದೆ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ:
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ತೆರಿಗೆದಾರರ ಹಣದ ಬೃಹತ್ ಉಳಿತಾಯ: ಹತ್ತಾರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು, ಅವುಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಡ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ವೇತನ-ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸೂಕ್ತ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರದ ನೂರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಉಳಿತಾಯವಾಗಲಿದೆ.
ಖಾಲಿ ಹುದ್ದೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಕೊರತೆ: ಬಹಳಷ್ಟು ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಹಾಗೂ ವಿಷಯ ತಜ್ಞರ ಹುದ್ದೆಗಳು ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಖಾಲಿ ಬಿದ್ದಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಗಳು ವಿಲೇವಾರಿಯಾಗದೆ ಧೂಳು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದವು.
ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸರಳೀಕರಣ: ಅರ್ಜಿದಾರರು ಮೊದಲು ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ಗೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಮತ್ತೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ನಂತರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಅಲೆಯುವ ಬದಲು, ನೇರವಾಗಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಹೋಗುವುದರಿಂದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚ ಎರಡೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
೫. ಈ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿರುವ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ಮತ್ತು ಕಳವಳಗಳು
ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದರೂ, ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರು, ವಿಪಕ್ಷಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಸಂಘಟನೆಗಳಿಂದ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಕಳವಳಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
ಅ) ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗದಿರುವುದು: ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಮಸೂದೆಯು ಕಾಯ್ದೆಯಾಗುವ ಮುನ್ನ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿವರವಾದ ಚರ್ಚೆ, ಸಾಧಕ-ಬಾಧಕಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಆದರೆ ಮಳೆಗಾಲದ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ವಿಪಕ್ಷಗಳ ಗದ್ದಲದ ನಡುವೆ ಧ್ವನಿಮತದ ಮೂಲಕ ಆತುರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿರುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತಂದಿದೆ ಎಂದು ವಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆ) ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳ ಮೇಲಿನ ಅಧಿಕ ಹೊರೆ: ಈಗಾಗಲೇ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ೫೦ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಬಾಕಿ ಇವೆ. ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಹುದ್ದೆಗಳೇ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಭರ್ತಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ೯ ಪ್ರಮುಖ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ಗಳ ಸಹಸ್ರಾರು ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರೆ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣಗಳ ತೀರ್ಪು ಮತ್ತಷ್ಟು ತಡವಾಗಬಹುದು.
ಇ) ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಷಯ ಜ್ಞಾನದ ಕೊರತೆಯ ಭೀತಿ: ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ಷೇತ್ರದ ತಜ್ಞರು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಪೇಟೆಂಟ್ ತಜ್ಞರು, ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಸಿನೆಮಾ ತಜ್ಞರು) ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಆಳವಾದ ಅರಿವು ಇರದಿರಬಹುದು, ಇದು ತೀರ್ಪಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಇದೆ.
೬. ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷ
ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಈ ಹಿಂದೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆ ಮೂಲಕ ಇದೇ ಮಾದರಿಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತರಲು ಯತ್ನಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ಗಳ ಸದಸ್ಯರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯನ್ನು ೪ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ವಯಸ್ಸು ೫೦ ವರ್ಷ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿತ್ತು.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸರ್ಕಾರವು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಎತ್ತಿದ್ದ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನೇ ಮರುಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿ ಈಗ ಮಸೂದೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ.
೭. ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೇಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು: ಇನ್ನ ಮುಂದೆ ಸಿನೆಮಾ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಂಡಳಿಯ ಕಟ್ಗಳು ಅಥವಾ ಬ್ಯಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೇ ಹೋಗಬೇಕು. ಇದು ಸಣ್ಣ ಬಜೆಟ್ ಸಿನಿಮಾಗಳ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿಯಾಗಬಹುದು.
ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಆವಿಷ್ಕಾರಕರಿಗೆ : ಪೇಟೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೇಡ್ಮಾರ್ಕ್ ವಿವಾದಗಳು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವುದರಿಂದ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಪೀಠಗಳು ಈ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಉದ್ಯಮಸ್ನೇಹಿ ವಾತಾವರಣ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ‘ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ ಸುಧಾರಣಾ ಮಸೂದೆ ೨೦೨೬’ ಅಂಗೀಕಾರಗೊಂಡಿರುವುದು ಭಾರತದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದ ಸದ್ಬಳಕೆಯ ಹಾದಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕ್ಷೇತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳ ಮೇಲಿನ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ದೇಶದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ. ಈ ಮಾಹಿತಿ ಇಷ್ಟವಾದರೆ ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರೂಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ.